En de tranen bleven uit …
Vertellen achterflappen altijd de waarheid? Of specifieker: vertelt de achterflap van Logica voor idioten, Herman Brusselmans laatste roman, de waarheid?
Bij het lezen van deze roman vol betekenisloosheid, drama en verbaliteit zullen hoe dan ook tranen te pas komen: van het lachen en/of van het huilen.
Ik heb nergens iets van tranen gezien of gevoeld tijdens het lezen. Zelfs niet gehoord. De achterflap vertelt dus niet de waarheid. Zou de schrijver zelf de achterflap beschreven hebben?
En in het huis van een schrijver is het geraden niet de waarheid te spreken, noch die van hem te verwachten.
Of toch niet?
Zie ik eruit als iemand die liegt? Die grappen vertelt? Die anekdotes verzint?
Ik wil realiteit. Werkelijkheid. Duidelijke tekenen.
Of toch wel?
Liegen moet je of je gaat ten onder. Liegen in je kunst en dus in je leven. Lieg en je zal alles zien zoals het is. Laat je ogen liegen, laat je geest liegen, laat je kunstenaarshand liegen. Zodat alles, ja, zelfs aangenaam wordt.
Zou de leugen de enige weg tot de werkelijkheid zijn? Of zou de leugen het leven teveel zijn gaan bepalen en wil de schrijver daarom geen autobiografieën meer schrijven? Schreef hij daarom een liefdesroman?
(…) en alles is echt waar in orde en ik schrijf je naam op dit moment in het stof op mijn schrijftafel en het is het laatste woord dat ik zal schrijven in een hele lange tijd.
En de angst dan? Brusselmans was toch de schrijver van de angst?
(…) ja vooral veel veel angst en die angst nestelde zich in mij en gaf mij het gevoel dat mijn hart uit mijn borst dreunde en dat gevoel is gebleven tot op de huidige dag en ik heb het proberen te verdoven met drank, en pillen, en schrijven, en vriendschap en veel liefde (…)
En tongzoenen? Was het niet de oude Louis Seynaeve die ooit het volgende over Herman Brusselmans werk vertelde: “Zijn eigenlijke boodschap is: als u jong bent en van het vrouwelijke geslacht, kom dan zo snel mogelijk en ga met me tongzoenen.” Of was het Johannes Vanderbild die dit zei? In ieder geval is het Brusselmans zelf die schrijft:
Ik prefereer de kalme, waardige tongzoen boven de wilde, ongecontroleerde. De tongzoen moet ervoor zorgen dat je, tijdens de duur ervan, hoe dan ook een diepe liefde voelt voor het meisje, wat voor een trut zij ervoor en/of erna ook mag zijn. Zoals gezegd: de tongzoen moet in staat zijn je een moment lang te laten overwegen om met het meisje te trouwen. (…)
De mooiste tongzoenen zijn die welke een eigen recht van bestaan hebben, en niet een voorspel of een naspel zijn, of een onderdeel van wat ordinair een “neukpartij” genoemd kan worden.
Het grootste gedeelte van Logica voor idioten bestaat uit korte fragmenten, ongetwijfeld omdat de coherentie zoek is en niet langer, zoals vroeger, wordt teruggevonden. De ene keer wil de hoofdpersoon de waarheid, de andere keer vraagt hij om leugens. Bovenal heeft hij een goed gevoel voor humor, dat behoeft geen citaat.
En tot slot de hamvraag: is de roman dood?
Het Leven Zelve is godverdomme zelf al ik weet niet hoe lang dood, laat staan de romans die het in beeld willen brengen.
Logica voor idioten is een boek, en laat daar geen twijfel over bestaan, dat zeker ontroerde, ook al kwamen daar geen tranen bij kijken. Maar, ach, wat geeft het…
De recensie kon best eens dood zijn.
(Deze recensie verscheen eerder verschenen in het Nijmeegse literaire tijdschrift Letterlik)
Geef een reactie